Ons bindt de vriendschap en de wijn brengt ons vreugde

Pseudomonas syringae

Pseudomonas syringae

Pseudomonas syringae, een nieuwe belager van druiven rassen

Pseudomonas is een grote groep van onschuldige en ziekteverwekkende bacterien op zeer veel planten. Vaak vindt infectie plaats via verwondingen aan blad of steel, soms via de wortels.

Enige vorm van stress bij de plant is vaak nodig om binnen te komen. Denk daarbij aan droogte, kou, veel neerslag, onevenwichtige bodem.

In druif is al meer dan 15 jaar bekend dat Pseudomonas syringae een speciale variateit heeft ontwikkelt die ziekteverwekkend is voor de "oude druiven"-rassen en sinds een 12 jaar ook bij sommige nieuwe druivenrassen. De meeste onderstammen zijn resistent (Amerikaans bloed).

Aanplant met eigen wortelstek of afleggers is dus ook hierom te ontraden.

De bacterie groeit in de sap-vaten van de plant en verstopt die zo. Gevolg is dat bovenliggend weefsel geen sap meer krijgt en/of kan afvoeren. Dit ziet eruit alsof de plant slap hangt van droogte.

Kenmerken

Allereerst zie je kleine zwarte stippels op het blad verschijnen, die met een soort gele halo worden omgeven. Deze stippels groeien uit tot hoekige, door nerven omgeven, verzonken dode bladvlekken. Vervolgens sterft het hele blad, alsof het is verdroogd. Bij jonge planten volgt dan al snel de hele stengel, eerst boven de eerste aantasting, dan ook eronder. de bladeren gaan slaphangen en vergelen.

Doordat de onderstam vrij ongevoelig is voor deze ziekteverwekker, wordt de saptoevoer naar boven geblokkeerd en zwelt de entplek op in enkele weken. Dit kan leiden tot uitlopen van slapende "edele"ogen, die, direct weer geïnfecteerd, snel afsterven. Snoei de veredelde stam dus weg voor hij ook bezweken is. Slapende ogen op de ent kunnen dan later (volgend seizoen) weer uitlopen. Indien infectie nog steeds aanwezig is, blijkt dit snel, en moet alsnog tot ruimen van gehele plant worden besloten. Vaak echter zijn goede groei-condities voldoende om de aantasting te overgroeien.

Je kunt infectie met Pseudomonas eenvoudig zelf checken: een verwelkende tak afknippen en meteen in een glas met schoon water zetten. Tegen het licht houden en dan kijken of er een waterig-melkige uitstroom uit de tak komt. Dit zijn de zeer grote aantallen Pseudomonas-bacterien uit de vaatbundels.

Infectie

De kans op Infectie is het grootst in april-mei en in oktober-november. Een regenperiode tijdens de wintersnoei, een lentevorst en/of tijdens de bladval bevordert de kans op een infectie.

De ziekte kan de druivenstok binnendringen via wonden die zijn ontstaan tijdens de wintersnoei of via verse bladlidtekens die bij de bladval ontstaan in het najaar. Via blad-dunnen, overtollige loten verwijderen etc, kan tijdens het groeiseizoen infectie ontstaan door contact met besmet materiaal. Spontane infectie via de lucht komt ’s zomers minder voor.

De bacterie sterft vanaf eind juni af in het dode hout, maar kan op het blad nieuwe infecties geven.

Jonge planten kunnen snel volledig geïnfecteerd raken (saprijk en kruidachtig). Oudere planten vertonen vaak lokale infecties.

Preventie

  • Voorkom ongunstige gronden: vorstkom, harde grondlagen, steenas, noord-helling,…
  • De snoei liefst direct na de oogst, of in het voorjaar en niet in de winter. De wonden genezen in de winter moeilijk en blijven zo een open deur.

Bestrijding

Voorkom infectie met uw handen, snoeischaar of ander gereedschap tijdens werk in de aanplant. Desinfecteer daarom steeds na elke plant.

A) preventief:

  • Lage percelen vermijden (vorstzak)
  • Niet snoeien in de winter
  • Knot-snoei vermijden
  • Geen late bemesting
  • (Koperbehandeling bladvalperiode)
  • (Koperbehandeling voorjaar)

B) curatief:

  • Eenmaal aangetast weefsel is nauwelijks meer te genezen.De ziekte zit massaal IN de plant Eventueel gebruik van systemische middelen is in de druiventeelt sterk te ontraden.
  • Alleen plantgezondheid en terugsnoei kan bij beperkte infectie nog gunstige invloed hebben (zie ook onder “Kenmerken”)
  • Onderstammen lijken vaak beter bestand tegen een infectie met Pseudomonas dan de veredelde delen. Daarom kan bij een matige infectie het zinvol zijn om helemaal tot de entplaats terug te snoeien, om af te wachten of nieuw uitlopende ogen nog/weer vrij zijn van bacterie infectie.
  • Infectie vanuit de grond komt nauwelijks voor, dus herplant, mits met onderstam, lijkt redelijk veilig.

Nb. Voor gedetailleerde inventarisatie van aantastingen binnen BWB heb ik nog geen gelegenheid gehad. Of alle meldingen de zelfde bacterie-ziekte als oorzaak hebben, kan ik zo ook niet aangeven.

Voorbeelden

Pseudomonas syringae
Afbeelding 1) Voorbeelden van Pseudomonas syringae bij steenvruchten.
Pseudomonas syringae bij druivenPseudomonas syringae bij druiven

Afbeelding 2) Voorbeelden van een (vermoedelijke) Pseudomonas syringae besmetting bij een druivenstok.

Nb. Klik op de afbeeldingen voor een uitvergroting.

Literatuur